fbpx

ลักษณะของภาษีอากรที่ดี

โพสต์เมื่อ: 20 ส.ค. 2010

ป้ายกำกับ: , , , , ,


จากประสบการณ์โดยตรงของผู้เขียน พบว่าบุคคลส่วนมากมักจะมีคำกล่าวว่า ระบบภาษีอากรของประเทศไทยนั้น ไม่มีความยุติธรรมและความเป็นธรรมเท่าไรนัก ถึงแม้ว่าคำกล่าวนี้ถึงจะดูมีเหตุผลบ้างในบางครั้งบางคราวก็ตาม แต่ผู้เขียนก็มักจะย้ำกับบุคคลเหล่านั้นเสมอว่า หน้าที่ของการเสียภาษีได้มีการบัญญัติลงในรัฐธรรมนูญ ซึ่งแปลว่าประชาชนทุกคนมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตาม

อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนได้พยายามศึกษาแนวคิตของหลักการกฎหมายภาษีอากรที่ดีนั้น ว่าควรจะประกอบด้วยหลักการอะไรบ้าง เพื่อให้เกิดความสมัครใจในการเสียภาษีของประชาชน และยังสามารถใช้บังคับได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด  โดยสามารถอ้างอิงจากลักษณะของภาษีอากรที่ดีของ Adam Smith นักเศรษฐศาสตร์ผู้มีชื่อเสียง และแม้ว่าเวลาจะล่วงเลยมานานแต่ก็เป็นที่ยอมรับกันมาจนถึงปัจจุบันว่า หลักการจัดเก็บภาษีอากรที่ดีนั้นจะต้องประกอบด้วยหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

1. หลักความเป็นธรรม ต้องให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้เสียภาษีและมีวิธีการที่เป็นธรรมในการจัดเก็บภาษี ซึ่งมีอยู่ 2 หลัก คือ

– หลักความสามารถในการเสียภาษีอากรของประชาชน (Ability to pay) โดยจะต้องยึดหลักว่าผู้ที่มีรายได้มากควรจะต้องเสียภาษีมาก คนมีรายได้น้อยควรเสียภาษีน้อยตามกำลังความสามารถในการชำระภาษีของแต่ละคน ซึ่งหลักการนี้ทำให้เราต้องเสียภาษีใน อัตราก้าวหน้า นั่นเอง
– หลักผลประโยชน์ที่ประชาชนได้รับ ซึ่งผลประโยชน์ที่ประชาชนแต่ละคนได้รับก็จะมาจากการดูแลคุ้มครองของรัฐบาล หลักนี้นำไปสู่อัตราที่เรียกว่า อัตราคงที่ เพราะทุกคนได้รับเท่ากัน เช่น ภาษีมูลค่าเพิ่ม (อัตราเท่ากัน) เพราะจ่ายภาษีในอัตราที่เท่ากันไม่ว่าจะจ่ายมากหรือน้อย

2. หลักความแน่นอนและชัดเจน ประชาชนผู้ต้องเสียภาษีต้องสามารถเข้าใจได้โดยง่ายเกี่ยวกับวิธีการทางภาษีที่ใช้เก็บ ต้องมีความชัดเจนทั้งทางกฎหมายและแนวปฏิบัติ นอกจากนั้นต้องป้องกันมิให้เจ้าพนักงานใช้อำนาจหน้าที่โดยมิชอบอีกด้วย

3. หลักความสะดวก วิธีการและกำหนดเวลาในการเสียภาษีอากรควรต้องคำนึงถึงความสะดวกของผู้เสียภาษีอากร เช่น ควรกำหนดช่วงเวลาในการชำระภาษีให้นานพอสมควร รวมถึงวิธีการชำระที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน เพื่อมิให้ผู้เสียภาษีเกิดความเบื่อหน่ายจนพาดจะไม่ชำระเอาง่ายๆ หรือสามารถผ่อนชำระได้ ซึ่งในปัจจุบันเราจะเห็นว่า ผู้เสียภาษีสามารถจ่ายได้หลายทาง โดยสามารถจ่ายภาษีได้หลายทาง เช่น ATM ไปรษณีย์ หรือแม้กระทั่งผ่าน Internet

4. มีประสิทธิภาพ รัฐต้องสามารถจัดเก็บภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้จัดเก็บภาษีอากรได้มาก โดยมีค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บน้อยที่สุด ตัวอย่างเช่น การถือหลักจัดเก็บในอัตราต่ำแต่เก็บได้มากและทั่วถึง ดีกว่าที่จะเก็บในอัตราสูงแต่เก็บได้น้อย เนื่องจากเก็บแต่เฉพาะคนที่มีรายได้มาก นอกจากนั้นแล้วยังควรสร้างความเป็นกลางทางภาษี ไม่ว่าจะเป็น ความเท่าเทียมกันในโอกาสและความเป็นธรรมในการจัดเก็บ

error: เว็บไซต์ป้องกันการ copy